Negatieve stroomprijzen uitgelegd: wanneer kost terugleveren jou geld (en hoe voorkom je dat)?

Wat zijn negatieve stroomprijzen?

De prijs van stroom wordt voor een groot deel bepaald op de zogeheten day-ahead markt — een Europese veiling waarbij energieleveranciers en grote afnemers elke dag voor de komende dag per uur een prijs afspreken. Die prijs wordt gepubliceerd door ENTSO-E en EPEX Spot, en is de basis voor wat jij als klant met een dynamisch contract betaalt.

Normaal gesproken is die prijs positief: producenten willen betaald worden voor de stroom die ze leveren. Maar soms draait dat om.

Hoe wordt een prijs negatief?

Een negatieve prijs ontstaat wanneer er op een bepaald moment zóveel stroom wordt opgewekt dat het net dat aanbod niet aankan. Windparken en zonneparken kunnen hun productie namelijk niet zomaar uitzetten — ze leveren door, ook als niemand de stroom nodig heeft. Kolencentrales en kerncentrales zijn ook moeilijk (snel) af te schakelen. De prijs van de stroom die ze aanbieden kan dan al snel negatief worden.

Hoe vaak komen negatieve prijzen voor?

Negatieve uren zijn geen uitzondering meer. In Nederland en de bredere Europese markt:

• 2023: 315 uur met negatieve day-ahead prijs
• 2024: 458 uur — bijna 5% van alle uren
• 2025: 584 uur
• 2026: de trend zet door naarmate er meer zonne- en windcapaciteit wordt aangesloten.

Wanneer zijn ze het meest waarschijnlijk?

Negatieve prijzen komen het vaakst voor op:

• Zonnige weekenden in het voorjaar en de zomer — lage vraag (bedrijven dicht), hoge opwek (veel zon)
• Winderige nachten — windparken draaien volop, terwijl het verbruik laag is
• Vroeg in de middag — zeker tussen 11:00 en 15:00 uur in de zomermaanden, want veel zon en soms ook goede wind.

Op stroomvoorspeller.nl kun je de vastgestelde uurprijzen bekijken. Negatieve uren worden duidelijk zichtbaar in de grafiek — bekijk morgen →

Wat betekent een negatieve prijs voor jou?

Het hangt sterk af van jouw situatie.

Met saldering (tot en met 31 december 2026)

Tot eind 2026 geldt de salderingsregeling nog volledig. Dat betekent dat je teruggeleverde stroom wordt verrekend met je eigen verbruik, ongeacht de actuele marktprijs. Bij saldering merk je vrijwel niets van negatieve uurprijzen.

Met een dynamisch contract

Hier wordt het anders. Bij een dynamisch contract betaal of ontvang je per uur of zelfs per kwartier de actuele marktprijs. Bij een negatieve prijs betekent dat concreet: jij betaalt om stroom terug te leveren.

Rekenvoorbeeld:
Stel, je hebt 8 zonnepanelen (totaal ~3.000 Wp). Op een zonnige zaterdagmiddag wekken ze 2,5 kWh op in één uur. De dag-ahead prijs is op dat moment −€0,08/kWh.

• Jij levert 2,5 kWh terug aan het net
• In plaats van dat je €0,20 ontvangt, betaal jij: 2,5 × €0,08 = €0,20
• Plus eventuele terugleverkosten van je leverancier (kijk bij stroomvoorspeller.nl/aanbieders voor de opslag per aanbieder)

Dat klinkt klein, maar bij meerdere uren en een groter dak loopt het op. En met het afschaffen van de salderingsregeling per 2027 worden dit soort uren voor steeds meer huishoudens relevant.

Hoe bescherm je jezelf tegen negatieve prijzen?

Er zijn drie praktische manieren.

1. Je omvormer automatisch uitzetten bij negatieve prijzen

Veel moderne omvormers (bijv. van SolarEdge, Huawei of Fronius) kunnen via een app of API worden aangestuurd. Sommige dynamische energieleveranciers — waaronder Tibber en Frank Energie — bieden integraties waarbij je omvormer automatisch wordt uitgeschakeld als de prijs negatief wordt.

Dit is de eenvoudigste en goedkoopste oplossing, maar heeft ook een nadeel: je wekt dan helemaal geen stroom op, ook niet voor eigen gebruik. Lees meer in ons uitgebreide artikel over zonnepanelen uitzetten bij negatieve stroomprijs.

2. Stroom opslaan in een batterij of wateraccu

Met een thuisbatterij sla je de zonnestroom op in plaats van hem terug te leveren. Je verkoopt de opgeslagen stroom later, als de prijs weer positief is. Nadeel: aanschafkosten liggen tussen de €4.000 en €8.000.

Een goedkoper alternatief is de wateraccu: een elektrische boiler die de overtollige zonnestroom omzet in warm water. Aanschafkosten liggen rond de €1.500, terugverdientijd circa 7–9 jaar. Je "verkoopt" de stroom niet terug, maar bespaart op gaskosten. Meer daarover in ons artikel over de wateraccu.

3. Je eigen verbruik opschroeven op negatieve uren

Dit is de meest onderschatte strategie. Als de prijs negatief is, is stroom afnemen van het net gratis — of zelfs betaald. Je kunt dan bewust:

• De wasmachine of vaatwasser aanzetten
• Je elektrische auto opladen
• De warmtepomp op vol vermogen draaien
• Je batterij opladen

Met een slim energiemanagementsysteem kan dit gedeeltelijk geautomatiseerd worden. Het hebben van een 3-fase aansluiting (3×25 ampère) helpt dan nog meer, omdat je tot 17,5 kWh ineens kan gebruiken.

Hoe gebruik je stroomvoorspeller.nl om negatieve uren te spotten?

Op stroomvoorspeller.nl worden de day-ahead prijzen voor de komende 24 uur weergegeven in een overzichtelijke grafiek. Negatieve uren zijn direct zichtbaar doordat de balk onder de nullijn valt.

De prijzen worden elke dag rond 13:00 uur gepubliceerd voor de volgende dag — dat is het moment waarop EPEX Spot de veilingresultaten bekendmaakt. Je kan ook ons Twitter-kanaal volgen zodat je een melding krijgt wanneer de prijzen negatief worden.

Praktische tip: Check de grafiek elke dag na het middaguur. Als je morgen negatieve uren verwacht, kun je:

1. Je omvormer handmatig plannen om die uren over te slaan
2. Apparaten klaarzetten die je juist wél wilt aanzetten (goedkope of gratis stroom)
3. Je batterij zo instellen dat hij die uren laadt in plaats van teruglevert

Veelgestelde vragen

Kan een negatieve prijs ook gelden voor mijn gasaansluiting?

Nee. De negatieve-prijsverschijnselen spelen zich af op de stroommarkt. Gasprijzen werken anders en worden op een andere markt bepaald.

Betaal ik altijd bij negatieve prijzen als ik saldering heb?

Tot eind 2026 niet. De salderingsregeling beschermt je daartegen. Vanaf 2027 ben je volledig blootgesteld aan de uurprijs.

Hoe negatief kan de prijs worden?

In extreme gevallen zakte de prijs in 2026 tot onder de −€0,50/kWh. Dit was bijvoorbeeld het geval op 1 mei 2026. Dat is zeldzaam, maar het toont aan dat het effect significant kan zijn.

Moet ik mijn zonnepanelen uitzetten als de prijs negatief is?

Dat is verstandig als je een dynamisch contract hebt en geen batterij hebt. Bij saldering maakt het voor je jaarrekening geen verschil.