Wat betaal je écht per kWh? Energiebelasting en vaste kosten uitgelegd

De drie lagen van je stroomprijs

Je all-in stroomprijs is de optelsom van drie variabelen, plus de btw over alles:

1. Beursprijs (EPEX day-ahead) — de inkoopprijs op de Europese elektriciteitsmarkt. Dit is het enige deel dat per uur (of zelfs per kwartier) wisselt als je een dynamisch contract hebt.
2. Leverancieropslag — een vaste vergoeding die jouw energieleverancier bovenop de inkoopprijs rekent voor zijn kosten en marge. Verschilt per aanbieder, maar schommelt voor de meeste dynamische leveranciers tussen 1,5 en 2,5 ct/kWh.
3. Energiebelasting — een overheidsheffing per verbruikte kWh. In 2026 is dit ~9,16 ct/kWh voor huishoudens. Dit bedrag verandert niet per uur — het staat vast.

Over de som van deze drie hef je 21% btw. De formule is daarmee:

All-in ct/kWh = (beursprijs + opslag + energiebelasting) × 1,21

Met de gemiddelde opslag van dynamische aanbieders (~1,78 ct/kWh excl. btw) en de energiebelasting van 2026 (9,16 ct/kWh excl. btw) ziet de bodem er zo uit: zelfs als de beursprijs exact nul is, betaal je nog altijd (1,78 + 9,16) × 1,21 = 13,2 ct/kWh. Dat is de vaste "belastingbodem" die nooit verdwijnt.

De energiebelasting in detail

De energiebelasting (EB) is verreweg de grootste vaste post op je stroomrekening. In 2026 betaal je 11,08 ct/kWh inclusief btw voor elk kWh die je verbruikt, tot een jaarverbruik van 10.000 kWh. De meeste huishoudens (gemiddeld ~2.400 kWh/jaar) vallen ruimschoots binnen deze grens.

Een paar dingen die je moet weten over de energiebelasting:

• ODE zit er al in. Tot 2023 stond de Opslag Duurzame Energie (ODE) apart op de rekening als een tweede heffing. Sinds 2023 is de ODE samengevoegd met de energiebelasting. Je ziet hem niet meer als aparte post.
• Het tarief daalde in 2026. In 2025 was de energiebelasting nog 12,29 ct/kWh incl. btw — in 2026 is dat teruggebracht naar 11,08 ct/kWh, een verlaging van bijna 10%. De overheid wil zo elektrificatie stimuleren (en gasgebruik dus ontmoedigen).
• Bij hoger verbruik is de belasting lager. Bedrijven die meer dan 10.000 kWh per jaar verbruiken betalen een lager tarief per kWh. Dat is voor huishoudens niet relevant, maar verklaart waarom grote energieverbruikers verhoudingsgewijs minder belasting betalen.

De energiebelasting wordt door jouw leverancier geïnd en doorgestuurd naar de Belastingdienst. Je betaalt hem automatisch als onderdeel van je energierekening — je hoeft niets apart aan te geven.

De vermindering energiebelasting: de vaste korting van ~€629

De overheid heft aan de ene kant energiebelasting per kWh, maar geeft aan de andere kant een vast bedrag per aansluiting terug. Dit heet de vermindering energiebelasting (vroeger ook wel 'heffingskorting' genoemd). In 2026 bedraagt die korting €628,96 per jaar inclusief btw, ofwel €52,41 per maand.

Je leverancier verrekent dit automatisch op je maandfactuur als een vaste aftrekpost. Je hoeft er zelf niets voor te doen en er is geen aanvraag nodig.

Een paar belangrijke details:

• Per aansluiting, niet per persoon. Een gezin van vier ontvangt dezelfde korting als een alleenstaande. De korting geldt per elektriciteitsaansluiting met verblijfsfunctie.
• Eén korting per adres. Heb je een apart bedrijfspand of een vakantiewoning met eigen aansluiting, dan geldt voor die aansluiting opnieuw een aparte korting — mits er een verblijfsfunctie aan zit.
• De korting is groter dan je belasting als je weinig verbruikt. Bij 2.400 kWh/jaar betaal je 2.400 × 11,08 ct = €266 energiebelasting, terwijl je €629 korting krijgt. Je "ontvangt" per saldo meer korting dan je belasting betaalt. Pas bij een verbruik van ca. 5.680 kWh/jaar zijn ze gelijk.

Dit laatste punt is ook de reden dat de energierekening voor veel huishoudens ondanks de hoge belasting meevalt: de €629 vlakt een groot deel van de variabele belastingpost weg. Het is misschien ook wel de reden dat veel websites alleen het inzicht exclusief energiebelasting geven. Stroomvoorspeller.nl laat je kiezen: de prijs die je daadwerkelijk in rekening gebracht krijgt óf de prijs exclusief energiebelasting. Dat is wel zo transparant.

Netwerkkosten: de stille vaste kostenpost

Naast de leveringskosten betaal je ook voor het gebruik van het stroomnet zelf. Die netwerkkosten (ook: netbeheerkosten) gaan naar de netbeheerder van jouw regio — Enexis, Liander of Stedin — en staan los van je energieleverancier. Ze verschijnen soms op een aparte factuur.

Het opvallende aan netwerkkosten voor huishoudens: ze zijn niet afhankelijk van je verbruik. Je betaalt een vast capaciteitstarief op basis van de zekeringcapaciteit van je aansluiting. Een standaard woning heeft een 3×25A-aansluiting (17 kW). De totale jaarkosten daarvoor in 2026, inclusief alle onderdelen:

Het tarief bestaat uit een aantal onderdelen: de aansluitvergoeding, het transportonafhankelijke tarief (ook wel het vastrecht genoemd), het capaciteitstarief en het meettarief.

Praktisch gevolg: hoeveel je ook bespaart op de variabele leveringskosten, de netwerkkosten lopen altijd door. Ze zijn niet weg te optimaliseren via een slim contract of tijdstip van verbruik.

Rekenvoorbeelden

Per uur: wat kost een kWh bij verschillende beursprijzen?

De onderstaande tabel gebruikt de gemiddelde leverancieropslag van dynamische contracten (~1,78 ct/kWh excl. btw). Alle bedragen zijn inclusief btw, exclusief netwerkkosten.

Het aandeel belasting + opslag is bij goedkope uren het grootst. Dat is logisch: die vaste ~13 ct/kWh verdwijnt niet als de beursprijs laag is — hij vormt dan een groter deel van de uiteindelijke prijs. Dit is ook waarom de consumentenprijs bij een negatieve beursprijs van −0,06 €/kWh nog altijd positief is (5,98 ct/kWh).

De beursprijs moet zelfs zakken tot onder circa −10,9 cent per kWh voordat de all-in leveringsprijs voor de consument negatief wordt. Zoiets komt uiterst zelden voor.

Per jaar: de complete rekening voor een gemiddeld huishouden

Aannames: verbruik 2.400 kWh/jaar · aanbieder Frank Energie (opslag 1,50 ct/kWh excl. btw, vast €7,00/mnd incl. btw) · gemiddelde beursprijs 100 €/MWh (= 10 cent/kWh excl.) · netbeheerder Liander (3×25A)

Wat opvalt: de energiebelasting (€266/jaar) is de grootste variabele post, maar de vermindering van €629 absorbeert die volledig én slokt ook het grootste deel van de leverancieropslag en beursprijs op. Het leeuwendeel van de rekening bestaat daardoor uit netwerkkosten.

Wat betekent dit voor een dynamisch contract?

Met een dynamisch contract betaal je per uur een andere beursprijs. Dankzij slim gebruik — wasmachine 's middags bij zon, auto opladen in de vroege ochtend — kun je de variabele post verlagen. Maar omdat de energiebelasting (~11 ct/kWh) en de netwerkkosten altijd doorlopen, zijn de mogelijke besparingen begrensd.

Een ruwe vuistregel: bij een gemiddeld huishouden van 2.400 kWh/jaar is de variabele beursprijs-post grofweg €240–€360/jaar (afhankelijk van hoe hoog de beurs dat jaar staat). Door slim te tijdschakelen kun je op dat deel realistisch 10–25% besparen, wat neerkomt op €25–€90 per jaar. De rest van de rekening — belasting, netwerk, vaste kosten — staat vast. Maar let op: door slim te schakelen op bijvoorbeeld negatieve prijzen zijn uitschieters in de besparing mogelijk!

Wil je weten wanneer de stroom de komende uren goedkoop is? Bekijk de actuele grafiek op stroomvoorspeller.nl. De site toont de all-in consumentenprijs inclusief alle belasting en opslag, zodat je precies ziet wat je op elk uur betaalt — niet alleen de kale beursprijs.

Veelgestelde vragen

Waarom betaal ik 22 cent per kWh als de beursprijs maar 5 cent is?

Omdat er bovenop de beursprijs een vaste energiebelasting van ~11 ct/kWh zit, plus de opslag van je leverancier (~2 ct/kWh), en over alles 21% btw. De beursprijs is slechts één van de drie onderdelen — en bij lage beursprijzen het kleinste.

Wat is de vermindering energiebelasting en krijg ik die automatisch?

Ja, je krijgt die automatisch. Het is een vaste belastingkorting van €628,96 per jaar (2026) die je leverancier als aftrekpost op je maandfactuur verwerkt. Je hoeft er niets voor te doen of aan te vragen. Het geldt per elektriciteitsaansluiting met verblijfsfunctie — één keer per huishouden.

Zijn netwerkkosten hetzelfde als leveringskosten?

Nee, dat zijn twee aparte dingen. Leveringskosten betaal je aan je energieleverancier (beursprijs + opslag). Netwerkkosten betaal je aan de netbeheerder van jouw regio (Enexis, Liander of Stedin). Ze staan vaak op aparte facturen en zijn niet afhankelijk van je verbruik — het is een vast bedrag per jaar.

Kan de consumentenprijs echt negatief worden?

Pas als de beursprijs (EPEX) zakt onder circa −10,9 cent per kWh valt de all-in leveringsprijs precies op nul euro. Dat komt doordat de energiebelasting van ~9,16 ct/kWh (excl. btw) altijd meegeteld wordt. In de praktijk bereiken beursprijzen zelden dat niveau.

Wat is ODE en staat dat apart op mijn rekening?

De ODE (Opslag Duurzame Energie) is sinds 2023 samengevoegd met de energiebelasting. Je ziet hem niet meer als aparte post — hij zit verwerkt in het energiebelastingtarief van 11 ct/kWh.

Bronnen

• Milieu Centraal — Energiebelasting 2026
• Rijksoverheid — opbouw energierekening
• Belastingdienst — energiebelasting
• Loqio — netwerktarieven 2026 vergeleken
• Pricewise — netbeheerkosten stijgen 2026
• Pure Energie — energierekening uitgelegd
• Vandebron — energiebelasting 2026
• Eneco — overheidsheffingen 2026