Buurtbatterij: hoe werkt een wijkbatterij, en wat heb jij eraan? (2026)

Een thuisbatterij staat bij jou in de schuur, garage of trapkast. Een buurtbatterij staat ergens in de straat en is van de hele wijk samen. Het idee klinkt logisch: één grote accu voor iedereen, zodat je zonnestroom van overdag 's avonds in de buurt blijft en het net minder verstopt raakt. Alleen komen die buurtbatterijen al jaren nauwelijks van de grond. Hieronder lees je hoe zo'n accu werkt, waarom de uitrol stokt, en of je er met je eigen zonnepanelen of dynamische contract vandaag iets aan hebt.

Wat is een buurtbatterij precies?

Een buurtbatterij is een gedeelde accu op wijkniveau. Hij vangt de zonnestroom op die de huizen in de straat overdag terugleveren, en geeft die later op de dag weer af. Zit de batterij vol, dan gaat het overschot alsnog het net op.

Qua formaat zit zo'n ding tussen je thuisbatterij en de grote netbatterijen van energiebedrijven in. Een thuisbatterij bewaart grofweg 5 tot 15 kWh voor één huishouden. Een buurtbatterij bewaart al snel honderden kilowattuur voor tientallen woningen. En een netbatterij draait op megawatts voor de handel op de markt.

De eerste stond in Rijsenhout

Nederland had zijn eerste buurtbatterij al in 2017, in Rijsenhout. 35 huishoudens deden mee: hun zonnestroom ging overdag de buurtaccu in en kwam er later weer uit, en wat niet paste ging het net op. Het was bedoeld als eerste stapje naar stroomvoorziening op wijkniveau. Negen jaar later zijn dat soort projecten in Nederland nauwelijks van de grond gekomen.

Wat zou een buurtbatterij moeten oplossen?

In theorie pakt een buurtbatterij drie problemen tegelijk aan. Het eerste is netcongestie: op zonnige middagen duwen alle daken in een wijk hun stroom tegelijk het net op, en dat net kan dat lang niet overal aan. Een buurtaccu vangt die piek lokaal op.

Het tweede is je teruglevering. Nu de saldering per 1 januari 2027 stopt, levert stroom die je overdag het net op stuurt bijna niets meer op. Blijft die stroom in de buurt, dan houdt de wijk er meer waarde van over.

Het derde is ruimte en geld. Niet elk huishouden heeft een eigen dak of de 4.000 tot 7.000 euro voor een thuisbatterij, en een gedeelde accu zou opslag ook voor die huizen bereikbaar maken.

Waarom het dan toch niet lukt

Omdat niemand een sluitend verdienmodel heeft. Toenmalig demissionair minister Hermans schreef het in 2026 klip en klaar aan de Tweede Kamer: buurtbatterijen komen op dit moment moeilijk van de grond, en het ontbreken van een verdienmodel is het kernprobleem. De operationele capaciteit in Nederland is klein, zo klein dat het CBS ze niet eens apart meet.

Een onderzoek van de provincie Noord-Brabant, de gemeente Breda en netbeheerder Enexis kwam tot dezelfde slotsom en noemde drie obstakels. Een standaard buurtbatterij heeft ongeveer het formaat van een zeecontainer, en zelfs dat is te klein voor al het zonnestroom-overschot van een wijk op een zomerse dag. Een deel gaat dus alsnog het net op.

Zo'n accu vraagt bovendien flink wat ruimte, en die ruimte is in een bestaande wijk niet zomaar vrij. Het heetste hangijzer is wie hem beheert. Doet een energieleverancier dat, dan dreigt dubbele energiebelasting: je betaalt belasting als de stroom de batterij in gaat, en nog eens als hij eruit komt. Daarmee wordt de buurtstroom voor de deelnemers juist duurder dan gewone stroom van het net.

Kun jij meedoen aan een buurtbatterij?

Voor de meeste mensen is er vandaag simpelweg geen buurtbatterij om in te stappen. Wat wél bestaat, zijn tussenvormen. Sommige energiebedrijven koppelen losse thuisbatterijen aan elkaar en sturen ze als groep aan, zodat ze samen iets voor het net kunnen doen. Eneco heeft daar sinds september 2026 voorwaarden voor, onder de naam buurtsturing. Je accu staat dan nog gewoon bij jou thuis, maar draait mee met de buurt.

Ook kopen clubs als Vereniging Eigen Huis thuisbatterijen collectief in om de prijs te drukken. Dat scheelt in de aanschaf, maar het blijft jouw eigen batterij in jouw eigen huis. Een echte gedeelde wijkaccu waar je als bewoner bij aanschuift, is er op de meeste plekken nog niet.

Wat heb je er nu aan met zonnepanelen of een dynamisch contract?

Voorlopig moet je het dus zelf doen. Enerzijds is dat jammer, want een gedeelde accu zou goedkoper en toegankelijker kunnen zijn dan dat iedereen apart een kastje koopt. Anderzijds kun je nú al twee dingen doen die wél meteen schelen.

Het eerste is je eigen verbruik verschuiven. Laat de was, de vaatwasser, de boiler of de auto draaien op de goedkope uren midden op de dag en 's nachts. Het verschil tussen een goedkoop en een duur uur op een dynamisch contract is al gauw 10 tot 20 cent per kWh, en dat tel je zonder enige investering op. In eigen gebruik van zonne-energie verhogen staan de manieren op een rij.

Het tweede is een eigen thuisbatterij, als je het geld en de ruimte hebt. Of die zich terugverdient, hangt helemaal af van je verbruik, je dak en je contract. Op de terugverdientijd-rekentool reken je dat voor je eigen situatie door, en op de actuele uurprijzen zie je hoe groot het gat tussen goedkoop en duur op een gewone dag echt is.

Een gedeelde wijkaccu blijft voorlopig een idee op papier. Zolang niemand weet wie hem betaalt, waar hij komt te staan en hoe je de dubbele energiebelasting eromheen voorkomt, blijf je aangewezen op je eigen dak en de goedkope uren van de dag.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een buurtbatterij en een thuisbatterij?

Een thuisbatterij staat bij jou in huis, is van jou alleen en bewaart grofweg 5 tot 15 kWh voor je eigen verbruik. Een buurtbatterij is een veel grotere, gedeelde accu ergens in de wijk die de zonnestroom van tientallen huizen samen opvangt. De thuisbatterij kun je vandaag kopen en laten installeren; een buurtbatterij is op de meeste plekken nog een proef of een plan.

Komt er een buurtbatterij in mijn wijk?

Waarschijnlijk voorlopig niet. Toenmalig demissionair minister Hermans schreef in 2026 aan de Tweede Kamer dat buurtbatterijen moeilijk van de grond komen, vooral door het ontbreken van een verdienmodel en een gebrek aan ruimte in de wijk. Er draaien een paar proefprojecten, maar een gedeelde wijkaccu waar je als bewoner zomaar bij aanschuift, is nog zeldzaam.

Wat kost een buurtbatterij mij?

Dat is precies het knelpunt: er is nog geen vast model voor wat je als deelnemer betaalt. Beheert een energieleverancier de batterij, dan kan er dubbele energiebelasting op komen, waardoor de buurtstroom duurder uitvalt dan gewone stroom van het net. Voor een eigen thuisbatterij weet je het wel: reken op zo'n 4.000 tot 7.000 euro voor een systeem van 5 tot 10 kWh, inclusief installatie.

Is een buurtbatterij beter dan een eigen thuisbatterij?

In theorie kan een gedeelde accu goedkoper per kWh zijn, omdat je de kosten met de hele wijk deelt en niet iedereen apart een kastje hoeft te kopen. In de praktijk werkt een thuisbatterij vandaag gewoon, terwijl een buurtbatterij nog nauwelijks bestaat. Zolang dat zo is, heb je met een eigen batterij of met slim verschuiven naar de goedkope uren meer in handen.

Lost een buurtbatterij netcongestie op?

Hij helpt een beetje, maar lost het niet op. Een onderzoek van de provincie Noord-Brabant, de gemeente Breda en netbeheerder Enexis concludeerde dat een buurtaccu te klein is voor al het zonnestroom-overschot van een wijk op een zonnige dag: een deel gaat alsnog het net op. Hij dempt dus wel de piek, maar is op zichzelf geen oplossing voor een vol stroomnet.

Bronnen

Lees ook