Netcongestie en je stroomaansluiting: wat verandert er voor huishoudens vanaf 1 juli 2026?

19 juni 2026 · leestijd ~6 minuten

Vanaf 1 juli 2026 kun je als huishouden op een wachtlijst komen voor een nieuwe of zwaardere stroomaansluiting. De toezichthouder ACM heeft besloten dat kleinverbruikers — huishoudens en kleine bedrijven — voortaan in dezelfde wachtrij staan als grootverbruikers.^[1] Wie binnenkort wil verzwaren voor een warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij, regelt dat verstandig vóór die datum (maar waarschijnlijk is het al te laat, omdat er al wachtlijsten zijn).

Heb je je aansluiting al en verander je niets? Dan merk je hier in de praktijk weinig van. Het bestaande risico dat je zonnepanelen op drukke uren minder mogen terugleveren staat los van deze regel — dat leggen we uit in een apart artikel (zie “Lees ook”).

Wat verandert er precies op 1 juli 2026?

Het stroomnet zit op veel plekken vol. Tot nu toe hielden netbeheerders een deel van de netruimte apart voor kleinverbruikers, zodat een huishouden vrijwel altijd snel werd aangesloten. Die voorrang vervalt. Vanaf 1 juli 2026 geldt:^[2]

Eén integrale wachtrij: huishoudens en bedrijven staan in dezelfde rij, op volgorde van aanvraag.
Geen gereserveerde restcapaciteit meer voor kleinverbruikers — de netbeheerder mag die ruimte niet langer apart houden.
In congestiegebieden kan een nieuwe of zwaardere aansluiting daardoor maanden duren in plaats van weken.

Vanaf 1 juli geldt één rij voor iedereen, op volgorde van binnenkomst.

Netcongestie in het kort

Netcongestie betekent dat er op een moment meer stroom door een kabel of station moet dan die aankan — bij afname (verbruik) of bij invoeding (teruglevering). Het net is dan vol, net als een snelweg in de spits. De oorzaak is niet te weinig stroom, maar te weinig transportruimte op het juiste moment en de juiste plek. Het oplossen ervan — nieuwe kabels en stations — kost jaren.

Voor wie geldt de wachtlijst — en voor wie niet?

Niet elke aanvraag is gelijk. De ACM hanteert een prioriteringskader: bepaalde “basisbehoeften” gaan voor zodra er capaciteit vrijkomt. Wonen valt daaronder.^[3]

Woningen tot en met 3 × 35 ampère: voorrang

Een aansluiting voor een woning tot en met 3 × 35 A telt als basisbehoefte en krijgt voorrang in de wachtrij. Dat dekt de meeste huishoudelijke verzwaringen, bijvoorbeeld van een enkelfase- naar een driefase-aansluiting voor een warmtepomp of laadpaal. Aanvragen die daar niet onder vallen — winkels, laadpleinen, datacenters — schuiven achteraan.

Voorrang is niet hetzelfde als direct aangesloten

Belangrijke nuance: voorrang betekent dat je vóór de niet-prioritaire aanvragen komt zodra er ruimte vrijkomt. Het betekent niet dat je meteen wordt aangesloten. Zit het lokale net helemaal vol, dan wacht ook een prioriteitsaanvraag tot er capaciteit bijkomt.

Voorrang (basisbehoefte)	Volgt later in de rij
Woningen (t/m 3×35 A) en verzwaring daarvan	Winkels, horeca, bakkers, slagers
Scholen en openbaar vervoer	Laadpleinen (publiek laden)
Gas-, warmte- en telecomnetten	Datacenters, bioscopen, casino’s

Wil je verzwaren voor een warmtepomp, laadpaal of batterij? Doe het op tijd

Aanvragen die vóór 1 juli 2026 binnen zijn, worden nog volgens de huidige procedure beoordeeld. Plan je dit jaar een warmtepomp, een laadpaal of een thuisbatterij waarvoor je aansluiting zwaarder moet, dien de verzwaringsaanvraag dan vóór die datum in bij je netbeheerder (Liander, Stedin of Enexis). Daarmee voorkom je dat je in de nieuwe (en mogelijk langere) wachtrij belandt.^[4]

Twijfel je of je wél moet verzwaren? Een driefase-aansluiting is niet altijd nodig. Een moderne warmtepomp of laadpaal kan vaak binnen een bestaande aansluiting, zeker met slim laden of een dynamisch contract waarmee je piekverbruik spreidt. Reken eerst, verzwaar daarna — een aanvraag die je niet nodig had, kost alleen maar tijd in de rij.

Heb je je aansluiting al? Dan verandert er weinig — op één ding na

Deze regel gaat over níéuwe en zwáárdere aansluitingen. Je huidige aansluiting blijft gewoon werken; niemand zet die op een wachtlijst. Wat los hiervan kan spelen, is een terugleverbeperking: in drukke gebieden mag je omvormer op zonnige middagen tijdelijk minder terugleveren (“power curtailment”). Dat merk je niet direct — alleen in je opbrengstcijfers. Hoe dat werkt en wat het kost, lees je in ons artikel over terugleverbeperking.

Wat je nu concreet kunt doen

Check of je in een congestiegebied zit via de Stroomnetchecker van Netbeheer Nederland of de site van je netbeheerder.
Wil je dit jaar verzwaren voor een warmtepomp, laadpaal of batterij? Dien de aanvraag in vóór 1 juli 2026.
Reken eerst of verzwaren echt nodig is — met slim sturen en een dynamisch contract spreid je je piekverbruik en blijf je vaker binnen je huidige aansluiting.
Verhoog je eigen verbruik op zonnige uren (apparaten overdag, batterij of boiler), zodat je minder afhankelijk bent van teruglevering.

Conclusie

De wachtlijst per 1 juli 2026 raakt vooral wie níéuw of zwáárder wil aansluiten, niet wie blijft zoals het is. Woningen houden voorrang, maar voorrang is geen garantie op een snelle aansluiting. Heb je verzwaringsplannen voor een warmtepomp, laadpaal of batterij: regel het vóór 1 juli, dan val je nog onder de oude procedure.

De netbeheerders verwachten overigens dat de wachttijden in de drukste gebieden voorlopig niet korter worden — het net inhalen duurt jaren, geen maanden.

Veelgestelde vragen

Wat verandert er op 1 juli 2026 voor huishoudens?

Vanaf 1 juli 2026 komen huishoudens voor een nieuwe of zwaardere stroomaansluiting op dezelfde wachtlijst als bedrijven. Netbeheerders mogen geen netcapaciteit meer apart houden voor kleinverbruikers; iedereen staat in één integrale wachtrij op volgorde van aanvraag.

Moet ik mijn aansluiting verzwaren vóór 1 juli 2026?

Alleen als je dit jaar verzwaringsplannen hebt, bijvoorbeeld voor een warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij. Aanvragen die vóór 1 juli 2026 binnen zijn, worden nog volgens de huidige procedure beoordeeld. Daarna kun je in de nieuwe, langere wachtrij belanden.

Krijgen woningen voorrang op de wachtlijst?

Ja. Een woningaansluiting tot en met 3 × 35 ampère geldt als basisbehoefte en krijgt voorrang zodra er capaciteit vrijkomt. Voorrang betekent niet dat je direct wordt aangesloten: zit het lokale net helemaal vol, dan wacht ook een prioriteitsaanvraag.

Verandert er iets aan mijn huidige stroomaansluiting?

Nee. De regel gaat over nieuwe en zwaardere aansluitingen. Je bestaande aansluiting blijft werken en komt niet op een wachtlijst. Wel kan in drukke gebieden je teruglevering tijdelijk beperkt worden; dat staat los van deze wijziging.

Hoe weet ik of ik in een congestiegebied zit?

Gebruik de Stroomnetchecker van Netbeheer Nederland en vul je postcode in, of kijk op de site van je netbeheerder (Liander, Stedin of Enexis). De situatie kan zelfs per straat verschillen.