Thuisbatterij in de winter: hoeveel capaciteit verlies je bij vorst?

Een thuisbatterij verdient het meeste in de winter. Juist dan pieken de dynamische prijzen 's avonds, en juist dan valt er met een volle accu het meest te schuiven. Alleen is de winter ook het seizoen waarin de batterij het het zwaarst heeft. Kou vertraagt de chemie in de cellen, waardoor de bruikbare capaciteit daalt. Daar gaat dit artikel over.

Hoeveel capaciteit verlies je bij kou?

Een lithiumbatterij werkt op een chemische reactie, en die reactie verloopt trager als het koud is. Het gevolg: je haalt er tijdelijk minder energie uit. Hoe kouder het wordt, hoe groter dat verschil.

Rond het vriespunt: nog 80 tot 88 procent

Bij 0°C daalt de bruikbare capaciteit naar zo'n 80 tot 88 procent. Van een accu van 10 kWh houd je dan nog ruwweg 8 tot 8,8 kWh over. Merkbaar, maar geen ramp: je mist een halve avondpiek aan buffer, niet meer.

Strenge vorst: richting de helft

Zakt het naar -5°C, dan blijft er nog 65 tot 78 procent over. Bij -10°C of kouder kan het verlies oplopen tot de helft. In Nederland komt zulke strenge vorst weinig voor, en zelden dagenlang achter elkaar, maar in een koude nacht in een onverwarmde schuur loop je er wel tegenaan. Dit is puur de capaciteit die je op dat moment kunt gebruiken; de batterij zelf is er niets aan kwijt.

Gaat je batterij kapot van de kou?

Nee. Het capaciteitsverlies is tijdelijk. Zodra de batterij weer opwarmt, komt de capaciteit terug. De cellen raken niet beschadigd, ze werken alleen even langzamer.

Wat je wél wilt vermijden, is de batterij vol laden terwijl hij onder nul is. Laden bij vrieskou kan de cellen op termijn aantasten. Daar zit een beveiliging op: het batterijmanagementsysteem, het BMS, bewaakt de celtemperatuur en schakelt het laden terug of stopt het als het te koud wordt. Sommige batterijen verwarmen zichzelf een beetje voordat ze gaan laden. Je hoeft daar zelf niets voor te doen, maar het verklaart waarom je accu op een ijskoude ochtend soms trager oplaadt dan je gewend bent.

Binnen of buiten plaatsen?

Waar je batterij hangt, bepaalt hoeveel last hij van de kou heeft. Binnen, in een verwarmde bijkeuken of gang, blijft de temperatuur het hele jaar stabiel en merk je van dit alles vrijwel niets.

Staat de accu in een onverwarmde schuur, garage of tegen een buitenmuur, dan zakt de temperatuur in de koudste weken wél. Daar zit meestal het verlies. Een plek bij restwarmte helpt: naast je cv-ketel of warmtepomp blijft het net wat warmer, en dat houdt de capaciteit stabieler. Kijk ook naar de opgegeven werktemperatuur van je model. Veel batterijen mogen tot -10°C of -20°C werken, maar wat ze "aankunnen" staat los van hoeveel capaciteit je in dat gebied nog kunt gebruiken.

Wat kou doet met je opbrengst op een dynamisch contract

Hier zit een vervelende timing. De winter is het seizoen waarin een thuisbatterij het meest kan opleveren: het verschil tussen een goedkoop middaguur en een dure avond loopt op sommige dagen op tot 30 cent per kWh of meer. Precies dan levert je batterij iets minder buffer, omdat een deel van de capaciteit door de kou tijdelijk wegvalt.

Voor de meeste huishoudens met de batterij binnen blijft dat effect klein, een paar procent minder ruimte op de koudste dagen. Staat je accu buiten, dan telt het zwaarder. Reken in dat geval niet met het volle vermogen, maar met zo'n 80 procent daarvan. Op de prijzen van morgen zie je per dag hoe hoog de avondpiek staat, zodat je weet of het die avond de moeite is om je buffer te bewaren.

Zo beperk je het winterverlies

Onder de streep is de kou een klein en tijdelijk nadeel, geen reden om je batterij 's winters uit te zetten. Sterker: de duurste uren van het jaar vallen in dezelfde maanden, dus juist dan verdient hij zichzelf het hardst terug.

Veelgestelde vragen

Verliest een thuisbatterij capaciteit in de winter?

Ja, tijdelijk. Kou vertraagt de chemische reactie in de cellen, waardoor je er even minder capaciteit uit haalt dan op de sticker staat. Rond het vriespunt houd je nog zo'n 80 tot 88 procent over, bij -5°C zakt het naar 65 tot 78 procent, en bij -10°C of kouder kan het verlies oplopen tot de helft. Zodra de batterij weer opwarmt, komt de capaciteit gewoon terug.

Gaat een thuisbatterij kapot van vorst?

Nee. Het capaciteitsverlies door kou is tijdelijk en beschadigt de cellen niet. Wat je wel wilt vermijden is de batterij vol laden terwijl hij onder nul is, want laden bij vrieskou kan de cellen op termijn wel aantasten. Daar zit een beveiliging op: het batterijmanagementsysteem bewaakt de celtemperatuur en schakelt het laden terug of stopt het als het te koud wordt. Je hoeft daar zelf niets voor te doen.

Kan een thuisbatterij buiten staan in de winter?

Meestal wel. Veel modellen mogen tot -10°C of -20°C werken. Wel merk je buiten meer capaciteitsverlies in de koudste weken dan binnen. Zet de batterij als het kan in een verwarmde of geïsoleerde ruimte, of anders op een plek bij restwarmte zoals naast je cv-ketel of warmtepomp en uit de wind. Check altijd de opgegeven werktemperatuur van je eigen model in de handleiding.

Heeft een thuisbatterij zin in de winter op een dynamisch contract?

Juist wel. De winter is het seizoen met de scherpste avondpieken, en op sommige dagen loopt het verschil tussen een goedkoop middaguur en een dure avond op tot 30 cent per kWh of meer. Daar valt met een volle batterij het meest te schuiven. Het capaciteitsverlies door de kou knabbelt daar iets van af, maar voor een batterij die binnen staat gaat het maar om een paar procent op de koudste dagen.

Hoe voorkom ik dat mijn thuisbatterij te koud wordt?

Zet hem binnen of in een geïsoleerde ruimte als dat kan. Lukt dat niet, kies dan een plek bij restwarmte (cv-ketel of warmtepomp) en uit de wind. Laat het laden verder over aan het batterijmanagementsysteem en forceer geen laden bij strenge vorst. Staat je accu buiten, reken 's winters dan met ongeveer 80 procent van de opgegeven capaciteit in een vriesperiode.

Bronnen

Lees ook